به گزارش خبرنگار روابط عمومی و امور بین الملل سازمان بهزیستی کشور، در عصر نخستین روز از نشست مدیران ستادی و استانی سازمان بهزیستی کشور در مشهد مقدس، پنج کارگروه تخصصی با تمرکز بر مناطق مختلف کشور تشکیل شد تا تجربههای اجرای طرح سلام محله و موانع پیشروی آن را بررسی کنند. در این نشستها از موازیکاری دستگاهها و ضعف روایتگری گرفته تا ناپایداری حضور تسهیلگران، شکاف اعتماد میان مردم و دستگاهها و ضرورت متناسبسازی برنامهها با ویژگی هر محله بهعنوان بخشی از چالشهای مسیر محلهمحوری مطرح شد.
کارگروههای مناطق خلیجفارس، البرز، شمال غرب، شرق و زاگرس، هرکدام متناسب با شرایط استانهای تحت پوشش بخشی از تجربههای میدانی خود را روی میز گذاشتند که نشان میدهد اجرای سلام محله صرفاً با راهاندازی یک برنامه یا مرکز جدید پیش نمیرود و بیش از هر چیز به شبکهسازی اجتماعی، اعتمادسازی، توانمندسازی تسهیلگران و شناخت دقیق زیستبوم محلات نیاز دارد.
منطقه خلیجفارس؛ عبور از مراکز رسمی به سمت شبکهسازی اجتماعی
کارگروه تخصصی منطقه خلیجفارس متشکل از استانهای اصفهان، بوشهر، چهارمحال و بختیاری، فارس، کهگیلویه و بویراحمد، هرمزگان، یزد و منطقه آزاد کیش با تسهیلگری محمود رامشینی، راهکارهای عملیاتیسازی طرح سلام محله را بررسی کرد.
در این کارگروه یکی از محورهای اصلی بحث، عبور از مدلهای سنتی مبتنی بر مراکز رسمی و حرکت به سمت شبکهسازی اجتماعی بود که هدف آن کاهش آسیبهای اجتماعی و مردمیسازی خدمات بهزیستی عنوان شد.
در همین چارچوب، تجربه یزد نیز مورد توجه قرار گرفت، استانی که برای گسترش چتر حمایتی در محلات و استفاده از ظرفیتهای اجتماعی، دو طرح پیشران تکیهگاه و سلام همسایه را معرفی کرده است.
منطقه البرز؛ پنج چالش پیشروی سلام محله
کارگروه منطقه البرز با حضور استانهای البرز، تهران، سمنان، قزوین، قم، مازندران و مرکزی و با تسهیلگری آرزو ذکائیفر چالشهای اجرای طرح را در پنج محور دستهبندی کرد.
نخست، موازیکاری سازمانی و همپوشانی فعالیتها میان نهادهای مختلف و سایر دستگاههاست. در کنار آن، ضعف در روایتگری و فقدان مستندسازی و اطلاعرسانی صحیح بهعنوان عاملی مطرح شد که باعث شده اقدامات و دستاوردهای طرح آنگونه که باید بازتاب پیدا نکند.
موضوع دیگر، ثبات و انگیزه تسهیلگران بود. در این کارگروه نسبت به ناپایداری وضعیت تسهیلگران و همچنین تقلیل نقش آنها از تسهیلگر مسئلهمحور به توزیعکننده خدمت هشدار داده شد.
از سوی دیگر، بافت متفاوت محلات نیز یکی از مسائل جدی عنوان شد؛ از کمرنگ شدن مفهوم محله در شهرهای جدید در حال تأسیس گرفته تا اقبال کمتر مناطق برخوردار و کلانشهرها به نهادهای دولتی.
در نهایت، غلبه خدمتمحوری نیز مورد انتقاد قرار گرفت، اینکه ارائه صرف خدماتی مانند توزیع کالا یا خدمت، جای مسئلهشناسی دقیق را بگیرد و در نهایت به انفعال جامعه هدف منجر شود.
شمال غرب؛ سلام محله نباید پروژهای و موقتی بماند
در کارگروه منطقه شمال غرب با حضور استانهای آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، زنجان، کردستان و گیلان و با تسهیلگری کاظم ستاری، یکی از مهمترین نگرانیها، عدم پایداری برنامه و نگاه موقتی و پروژهای به آن عنوان شد که میتواند مانع تعمیق فعالیتها در محلات شود.
در کنار آن، وضعیت داوطلبان نیز مورد توجه قرار گرفت. نبود بستههای تشویقی و ساختار مشخص برای حفظ و ماندگاری داوطلبان و نیروهای فعال از چالشهایی بود که در این کارگروه مطرح شد.
شکاف اعتماد میان مردم و کارگزاران محلی نیز از دیگر مسائل شناساییشده بود بهگونهای که بر ضرورت اجرای پروژههای اعتمادساز برای شکلگیری ارتباطی وثیق میان مردم و کارگزاران محلی تأکید شد.
این کارگروه همچنین به ضعف زیرساختهای ارزیابی و دادهای اشاره کرد؛ از نبود شاخصهای اثربخشی با توجه به نوپا بودن طرح گرفته تا دسترسی نداشتن استانها به دادههای تحلیلی سامانه برای تصمیمگیری و پیشبینیهای استانی.
یکساننگری به همه محلات نیز یکی دیگر از آسیبهای مطرحشده بود. از نگاه این کارگروه، محلات متمکن و کمبرخوردار را نمیتوان با یک نسخه واحد اداره کرد و لازم است رویکردهای رفاهی متناسب با زیستبوم هر محله طراحی شود.
شرق؛ پیشانی ورود به جامعه
کارگروه شرق با حضور استانهای خراسان جنوبی، خراسان رضوی، خراسان شمالی، سیستان و بلوچستان، کرمان و گلستان و به تسهیلگری مهرداد احترامی، سلام محله و طرحهای محلهمحور را پیشانی ورود به جامعه دانست.
در این کارگروه در کنار اشاره به چالشهایی مانند ماهیت دوزیست برنامه و ضعف ساختارهای حمایتی، بر چند مسیر برای پیشبرد طرح تأکید شد؛ از جمله آموزش تسهیلگران، تعریف پروژههای مستقل و شناسنامهدار و اصلاح تشکیلات مراکز مثبت زندگی.
همزمان، برنامهریزی مبتنی بر نیاز و تقاضای هر محله نیز بهعنوان یکی از الزامات ادامه مسیر مطرح شد که میتواند به گفته این کارگروه، زمینه بازگشت سازمان به جایگاه اصلی خود در حکمرانی جامعهمحور را فراهم کند.
زاگرس؛ تغییر مدل ذهنی مدیران برای عبور از تصدیگری
در کارگروه منطقه زاگرس، استانهای ایلام، خوزستان، کرمانشاه، لرستان و همدان حضور داشتند و حمید قلیپور تسهیلگری این کارگروه را بر عهده داشت.
محور اصلی بحث در این منطقه، گذار از تصدیگری به تسهیلگری اجتماعی بود که از نگاه این کارگروه، پیش از هر چیز به تغییر در مدل ذهنی مدیران استانی نیاز دارد.
در ادامه نیز بر هویتبخشی به تسهیلگران و استفاده از ظرفیتهای بومی تأکید شد؛ از پویشهای داوطلبانه گرفته تا مسئولیتهای اجتماعی شرکتها. هدف این است که حتی با تغییر مدیران، طرحها و فعالیتهای محلهمحور بتوانند مسیر خود را ادامه دهند و وابستگی آنها به افراد و دورههای مدیریتی کاهش پیدا کند.
نظر شما